Opening the book…

Produced by Andrew Sly

Noto de tekstpreparulo: En cxi tiu teatrajxo, la tradukisto uzas komencemajuskla "Vi" por signifi norvega formala alparola pronomo. Ankaux, cxi tiu ASCII-a versio uzas la litero "O" anstataux norvega "streko-O".

HENRIK IBSEN

LA KOLONOJ DE LA SOCIO

Dramo en kvar aktoj

(Samfundets stotter 1877)

Tradukis: Odd Tangerud

Eldonejo JEC Scandinavia a/s
Postboks 54
N - 3401 Lier
Tel 32 85 50 03
Fax 32 85 50 82

ISBN 82 91 707-52-9

LA KOLONOJ DE LA SOCIO

ROLOJ:

KONSULO BERNICK.
SINJORINO BERNICK, lia edzino.
OLAF, ilia filo, 13 jara.
FRAUXLINO BERNICK, fratino de la konsulo.
JOHAN TONNESEN, pli juna frato de sinjorino Bernick.
FRAUXLINO HESSEL, sxia pli agxa duonfratino.
HILMAR TONNESEN, kuzo de sinjorino Bernick.
ADJUNKTO RORLUND.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL.
KOMERCISTO VIGELAND.
KOMERCISTO SANDSTAD.
DINA DORF, juna knabino en la domo de la konsulo.
PLENRAJTIGITO KRAP.
SXIPKONSTRUISTO AUXNE.
LA EDZINO DE GRANDKOMERCISTO RUMMEL.
LA EDZINO DE POSXTESTRO HOLT.
LA EDZINO DE DOKTORO LYNGE.
FRAUXLINO RUMMEL.
FRAUXLINO HOLT.
BURGXOJ kaj ALIAJ LOGXANTOJ, FREMDAJ MARISTOJ, PASAGXEROJ
sur VAPORSXIPO k.t.p.

(La agado okazas en la domo de konsulo Bernick en eta norvega cxemara urbo.)

UNUA AKTO

(Spaca gxarden-salono en la domo de konsulo Bernick. Maldekstre en la antauxo pordo kondukas al la cxambro de la konsulo; pli malantauxe en la sama muro estas simila pordo. Meze sur la kontrauxa pordo estas pli granda enir-pordo. La fona muro estas preskaux tute el spegula vitro kun malferma pordo al largxa gxarden-sxtuparo, super kiu estas etendita sunsxirmilan velon. Sube de la sxtuparo vidigxas parto de la gxardeno, enkadrigita de krado kun mallargxa enir-pordego. Ekstere kaj laux la krado lauxas strato, kies kontrauxa flanko havas malgrandajn hele-koloritajn lignajn domojn. Estas somero kaj varma sunbrilo. Kelkaj homoj foje preterpasas en la strato; oni haltas kaj interparolas; farigxas komerco en vendejo situanta cxe la angulo k.t.p.)

(Ene en la gxardena salono sidas cxirkaux tablo aro da sinjorinoj. Meze antaux la tablo sidas sinjorino Bernick. Cxe sxia maldekstra flanko sidas sinjorino Holt kun filino, kaj lauxvice sinjorino Rummel kaj frauxlino Rummel. Dekstre de sinjorino Bernick sidas sinjorino Lynge, frauxlino Bernick kaj Dina Dorf. Cxiuj sinjorinoj estas okupataj pri manlaboro. Sur la tablo kusxas grandaj amasoj da duone pretigitaj kaj prettonditaj linajxoj kaj aliaj vestajxoj. Pli fone, cxe malgranda tablo sur kiu staras du florpotoj kaj glaso da suker-akvo, sidas adjunkto Rorlund legante el libro ore randita, tamen tiel ke nur opaj vortoj auxdigxas de la publiko. Ekstere en la gxardeno kuras Olaf Bernick cxirkauxe pafante al celo per arko.)

(Post momento venas sxipkonstruisto Auxne kviete enen tra la pordo dekstre. Okazas ioma interrompigxo de la legado; sinjorino Bernick kapsignas al li kaj montras al la pordo maldekstre. Auxne trankvile iras tien kaj frapas kelkajn fojojn sur la pordon de la konsulo kviete kaj kun interspacoj. Plenrajtigito Krap, kun cxapelo en la mano kaj paperoj sub la brako venas el tiu cxambro.)

PLENRAJTIGITO KRAP
Cxu estas vi, kiu frapas?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
La konsulo sercxas min.

PLENRAJTIGITO KRAP Li faris; sed ne povas akcepti Vin; li transdonis al mi -- --

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Al Vi? Mi preferus -- --

PLENRAJTIGITO KRAP
-- -- transdonis al mi diri, ke Vi devas cxesi pri tiuj sabat-tagaj
prelegoj por la laboristoj.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Cxu? Mi pensis ke mi povus uzi mian libertempon -- --

PLENRAJTIGITO KRAP Vi ne devas uzi Vian libertempon por fari la laboristojn sentauxgaj en la labortempo. Lastan sabaton Vi parolis pri la damagxo, kiun la laboristoj ricevus de niaj novaj masxinoj kaj de la nova labormetodo en la sxipfarejo. Kial Vi tion faras?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Tion mi faras por subteni la socion.

PLENRAJTIGITO KRAP Strange! La konsulo diras, ke tio estas soci-disrompo.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Mia socio ne estas tiu de la konsulo, sinjoro plenrajtigito! Kiel
estro de la laborista asocio mi devas -- --

PLENRAJTIGITO KRAP Vi unue kaj cxefe estas laborestro de la sxipfarejo de konsulo Bernick. Vi unue kaj cxefe faru Vian devon al la socio, kiu nomigxas la firmao de konsulo Bernick; cxar estas de tiu ke ni cxiuj vivas. -- Jes, nun Vi scias kion la konsulo dirus al Vi.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE La konsulo ne estus tion tiel dirinta, sinjoro plenrajtigito! Sed mi ja komprenas kiun mi povas danki por tio cxi. Estas la damnita usona averiulo. Tiuj homoj volas progresigi la laboron, kiel ili kutimigxis tie transe, kaj tio --

PLENRAJTIGITO KRAP Nu ja, nu ja; mi ne povas lasi min tirigxi enen en detalojn. Nun Vi konas la opinion de la konsulo; jen suficxe! Bonvolu returni al la farejo; certe bezonigxas; mi baldaux mem venos. -- Pardonu sinjorinoj!

(Li salutas kaj eliras tra la gxardeno kaj malsupren laux la strato. Sxipkonstruisto Auxne eliras silente dekstre. La _adjunkto, _kiu dum la pasinta mallauxta interparolo dauxrigis la legadon, baldaux poste finlegis la libron, kaj batfermas gxin.)

ADJUNKTO RORLUND Jen, miaj karaj auxskultantinoj, pri tio finite.

SINJORINO RUMMEL
Oh, kia instruplena rakonto!

SINJORINO HOLT
Kaj kun bona moralo!

SINJORINO BERNICK
Tia libro vere donas multon pripensindan.

ADJUNKTO RORLUND Ho jes; gxi estas bonfara kontrauxeco al tio, kion ni bedauxrinde cxiutage povas vidi, kaj en gazetoj kaj en periodajxoj. Cxi tiu sxminkita eksterajxo, kiun la grandaj socioj vidigas, -- kion gxi vere kasxas? Vantecon kaj putrecon, se mi povas min tiel esprimi. Neniu morala fundamento sub la piedoj. Per unu vorto, -- ili estas kalkumitaj tombejoj, tiuj grandaj socioj nuntempe.

SINJORINO HOLT
Jes tutcerte.

SINJORINO RUMMEL
Ni ja nur bezonas rigardi al la usona sxipanaro, kiu nun trovigxas
cxi tie.

ADJUNKTO RORLUND Nu, pri tia kanajlaro el la homaro mi ne degnas paroli. Sed ecx en la plej altaj tavoloj, kiel statas tie? Dubo kaj fermanta maltrankvilo en cxiuj lokoj; malpaco en la animoj kaj necerteco en cxiuj rilatoj. Kiel ja estas subfosita la familia vivo tie? Kiel ja esprimas sin auxdacaj deziroj renversi ecx la plej gravajn verojn?

DINA (sen suprenrigardi) Tamen cxu ne ankaux multaj grandaj faroj okazas?

ADJUNKTO RORLUND
Grandaj faroj --? Mi ne komprenas --

SINJORINO HOLT
(surprizita) Sed, Dio, Dina --!

SINJORINO RUMMEL (sammomente) Tamen, Dina, kiel Vi do povas --?

ADJUNKTO RORLUND Mi opinias ke ne estus sane se tiaj faroj trovis enlason cxe ni. Ne, ni cxi-hejme devas danki al Dio, ke statas cxe ni kiel estas. Certe kreskas fiherboj inter la tritiko ankaux cxi tie, bedauxrinde; sed gxin ni sincere klopodas sarki plej eble bone. Gravas ke ni tenu la socion pura, miaj sinjorinoj, -- teni ekstere cxion tion neprovitan, kiun senpacienca tempo volas trudi al ni.

SINJORINO HOLT Kaj el tio bedauxrinde trovigxas pli ol suficxe.

SINJORINO RUMMEL
Jes, pasintan jaron pendis de hareto, ke ni ricevus fervojon al la
urbo.

SINJORINO BERNICK
Nu, tion ja Karsten sukcesis malhelpi.

ADJUNKTO RORLUND La providenco, sinjorino Bernick. Vi povas esti certa, ke Via edzo estis ilo en la mano de iu pli alta, kiam li rifuzis okupigxi pri tiu kaprico.

SINJORINO BERNICK Kaj tamen li spertis suficxe da malico el la gazetoj. Sed ni tute forgesas danki Vin, sinjoro adjunkto. Vere estas tre afable de Vi, ke Vi oferas tiom da tempo por ni.

ADJUNKTO RORLUND
Ho nu, nun dum la lerneja ferio --

SINJORINO BERNICK Ja, ja, tamen estas ja ofero, sinjoro adjunkto.

ADJUNKTO RORLUND (lokigas sian segxon pli proksimen.) Ne parolu pri tio, kara sinjorino. Cxu Vi mem ne faras oferon por la bona afero? Kaj cxu Vi gxin ne donas gxoje? Tiuj morale koruptitaj, por kies plibonigo Vi laboras, estas rigardendaj kiel vunditaj soldatoj sur batalkampo; Vi, karaj sinjorinoj estas la diakoninoj, la kompatemaj fratinoj, kiuj sxirkolektas cxarpion por tiuj malfelicxaj vunditoj, metas la bandagxon milde sur la vundon, kuracas kaj sanigas ilin --

SINJORINO BERNICK Certe estas granda donaco de graco vidi cxion en tia bela lumo.

ADJUNKTO RORLUND Multo estas denaska tiurilate; sed multo eblas esti akirata. Gravas vidi la aferojn en la lumo de sincera vivotasko. Jes, kion nun Vi diras, frauxlino Bernick? Cxu Vi ne trovis kvazaux pli sekuran fundamenton kiam Vi oferis vin al la tasko instrui?

FRAUXLINO BERNICK Ahx, mi ne scias kion respondi. Ofte kiam mi iras tie en la lerneja cxambro, mi deziras esti ege fore sur la sovagxa maro.

ADJUNKTO RORLUND Nu auxdu, estas la malkvieto, kara frauxlino. Sed kontraux tiaj maltrankvilaj gastoj oni devas fermi la pordon. La sovagxa maro, -- tion Vi kompreneble ne pensas litere; Vi pensas pri la granda ondanta homa socio, kie multaj submergigxas. Kaj cxu Vi vere tiom alte taksas la vivon, kiun Vi auxdas zumi kaj brui ekstere? Rigardu nur la straton. Tie la homoj iras en la sunbrulo, sxvitantaj kaj baraktantaj kun siaj etaj aferoj. Por ni vere estas pli kontentige sidi malvarmete cxi tie interne turnante la dorson al tiu flanko, de kie venas la perturbo.

FRAUXLINO BERNICK
Jes, Dio, vi ja eble tute pravas --

ADJUNKTO RORLUND Kaj en domo kia tiu cxi, -- en bona kaj pura hejmo, kie la familia vivo montras sin en la plej bela aspekto, -- kie paco kaj konkordo regas -- -- (al sinjorino Bernick) Al kio Vi auxskultas, sinjorino?

SINJORINO BERNICK
(turnita al la plej antauxa pordo maldekstre) Kiel lauxtvocxaj ili
farigxas tie interne.

ADJUNKTO RORLUND
Cxu io aparte okazas?

SINJORINO BERNICK Mi ne scias. Mi auxdas ke estas iuj ene cxe mia edzo.

(Hilmar Tonnesen, kun cigaro en la busxo, envenas tra la pordo dekstre, sed haltas je la vido de tiom da sinjorinoj.)

HILMAR TONNESEN
Ho, pardonu -- (volas retiri sin)

SINJORINO BERNICK Ne, Hilmar, proksimu do; vi ne gxenas. Cxu vi ion volas?

HILMAR TONNESEN
Ne, mi nur volis enrigardi. Saluton, sinjorinoj. (al _sinjorino
Bernick_) Nu, kio do farigxos?

SINJORINO BERNICK
Pri kio?

HILMAR TONNESEN
Bernick estas ja kunvokinta kunvenon.

SINJORINO BERNICK
Cxu? Pri kio do?

HILMAR TONNESEN
Ho, estas ja denove tiu fervoj-sensencajxo.

SINJORINO RUMMEL
Ne, cxu eblas?

SINJORINO BERNICK Bedauxrinda Karsten, cxu li havu ecx pliajn malagrablajxojn --

ADJUNKTO RORLUND Sed kiel ni komprenu tion cxi, sinjoro Tonnesen? Konsulo Bernick jam lastan jaron konigis, ke li ne volas havi iun fervojon.

HILMAR TONNESEN Jes, tion ankaux mi opinias; sed mi renkontis plenrajtigiton Krap, kaj li rakontis, ke la fervoja afero denove traktigxos, kaj ke Bernick havas kunvenon kun tri el la monhavantoj en la urbo.

SINJORINO RUMMEL
Jes, cxu ne estas kiel sxajnis al mi, ke mi auxdis la vocxon de
Rummel.

HILMAR TONNESEN Jes, kompreneble Rummel kunestas, kaj ankaux komercisto Sandstad el la deklivo kaj Mikkel Vigeland, -- "Mikelo Sanktulo", kiel oni nomas lin.

ADJUNKTO RORLUND
Hm --

HILMAR TONNESEN
Pardonu, sinjoro adjunkto.

SINJORINO BERNICK Kaj nun estis ja tie cxi tiel bone kaj trankvile.

HILMAR TONNESEN
Nu ja, miaparte mi ne bedauxrus, ke ili komencus denove kvereli.
Estus ja ioma amuzado.

ADJUNKTO RORLUND Nu, tiajn amuzadojn mi pensas, ke oni povas senesti.

HILMAR TONNESEN Tio estas laux natura emo. Certaj naturoj bezonas foje sxirantaj bataloj. Sed de tio la etburgxa vivo ne havas multe oferenda, kaj ne estas por cxiu donita -- (foliumas la libron de la adjunkto) "La virino kiel la servantino de la socio". Kia sensencajxo estas tio?

SINJORINO BERNICK Dio, Hilmar, tion vi ne diru. Vi sendube ne legis tiun libron.

HILMAR TONNESEN
Ne kaj mi ne intencas legi gxin.

SINJORINO BERNICK
Vi versxajne ne bone fartas hodiaux.

HILMAR TONNESEN
Ne, mi ne fartas.

SINJORINO BERNICK
Cxu vi eble ne bone dormis cxi-nokte?

HILMAR TONNESEN Ne, mi dormis vere malbone. Mi faris promenadon hieraux vespere pro mia malsano. Poste mi pasxadis al la klubo kaj legis vojagxpriskribon pri la norda poluso. Estas io hardanta en tio sekvi la homojn en ilia lukto kontraux la elementoj.

SINJORINO RUMMEL Sed tio ne bone efikis al Vi, sinjoro Tonnesen.

HILMAR TONNESEN Ne; gxi malbone efikis; la tutan nokton mi turnadis duondorme songxante, ke min persekutis abomena rosmaro.

OLAF
(kiu envenis supre sur la gxardena sxtuparo) Cxu persekutis vin
rosmaro, onklo?

HILMAR TONNESEN Mi tion songxis, vi stultulo! Sed cxu vi dauxre cxirkauxiras ludante per tiu ridinda arko? Kial vi ne havigis al vi veran pafilon?

OLAF
Jes, mi volus, sed --

HILMAR TONNESEN
Cxar vera pafilo, tiu do havas iun sencon; cxiam estas io
nervostrecxa kiam oni estas pafonta.

OLAF Kaj tiam mi povus pafi ursojn, onklo. Sed patro ne permesos al mi.

SINJORINO BERNICK Vi ne devas meti tiajxojn en lian kapon, Hilmar.

HILMAR TONNESEN Hm, -- tiela parencaro edukigxas hodiaux! Oni parolas pri sporto kaj sporto, -- Ho Dio, -- sed cxio estas nur ludo; neniam serioza urgxo al tio hardanta, kio trovigxas en kuragxa renkonto okulon al okulo antaux la dangxero. Ne staru celante al mi per la arko, vi stultulo; vi povus malpreni.

OLAF
Ne, onklo, gxi ne havas sagon.

HILMAR TONNESEN Vi ne povas scii; gxi tamen povas havi sagon. Forprenu gxin, mi diras! -- Kial pro diablo vi neniam vojagxis transen al Ameriko en iu el la sxipoj de via patro? Tie vi povus vidi cxason al bizonoj aux lukto kontraux la rugxuloj.

SINJORINO BERNICK
Tamen Hilmar do --

OLAF
Tion mi volonte farus, onklo; kaj eble mi renkontus onklon Johan kaj
onklinon Lona.

HILMAR TONNESEN
Hm --; sensencajxo.

SINJORINO BERNICK
Nun vi povas reen iri en la gxardenon, Olaf.

OLAF Panjo, cxu mi ankaux povos eliri sur la straton?

SINJORINO BERNICK
Jes; sed ne tro foren.

(Olaf kuras elen tra la kradpordo.)

ADJUNKTO RORLUND
Vi ne devus meti tiajn kapricojn en la kapon de la infano, sinjoro
Tonnesen.

HILMAR TONNESEN
Ne, kompreneble, li devas iri cxi tie kaj farigxi fornosidulo, kiel
tiom da aliuloj.

ADJUNKTO RORLUND
Sed kial Vi mem ne transvojagxos?

HILMAR TONNESEN Mi? Kun mia malsano? Nu, tio komprenigxas; gxin oni ne multe konsideras en la urbo. Sed tamen, -- oni havas ja certajn devojn al la socio al kiu oni apartenas. Devas almenaux esti iuj kiuj tenas la standardon alte. Usx, nun li denove krias!

LA SINJORINOJ
Kiu krias?

HILMAR TONNESEN
Nu ja, mi ne scias. Ili estas iom lauxtvocxaj tie interne, kaj tio
igas min nervoza.

SINJORINO RUMMEL
Certe estas mia edzo, sinjoro Tonnesen. Sed mi diru al Vi, li tiom
kutimigxis paroli en grandaj kunvenoj --

ADJUNKTO RORLUND Ankaux la aliaj ne estas mallauxtaj, sxajnas al mi.

HILMAR TONNESEN Ne, Dio gardu, kiam temas pri defendo de la monujo, jen --; cxio ja rezultas en kalkulo de bagatelajxoj cxi tie. Usx!

SINJORINO BERNICK Estas almenaux pli bone ol pasinte, kiam cxio foruzigxis en amuzadoj.

SINJORINO LYNGE
Cxu vere estis tiel malbone pasinte?

SINJORINO RUMMEL
Jes, Vi kredu, sinjorino Lynge. Nomu Vin felicxa, ke Vi tiam ne
logxis cxi tie.

SINJORINO HOLT
Jes, vere okazis sxangxoj! Ho, kiam mi pensas pri miaj knabinaj
tagoj --

SINJORINO RUMMEL Ho pensu nur antaux dekkvar -- dekkvin jaroj. Dio gardu nin kia vivo estis cxi tie! Tiam ekzistis kaj la pilk-klubo kaj la muzik-asocio --

FRAUXLINO BERNICK
Kaj la drama-asocio. Gxin mi bone memoras.

SINJORINO RUMMEL Jes, estas tie ke via teatrajxo prezentigxis, sinjoro Tonnesen.

HILMAR TONNESEN
(iras al la fono) Nu, kio, kio --!

ADJUNKTO RORLUND
Teatrajxo de studento Tonnesen?

SINJORINO RUMMEL
Jes, estis longe antaux ol Vi venis cxi tien, sinjoro adjunkto.
Cetere gxi prezentigxis nur unu fojon.

SINJORINO LYNGE
Cxu ne estis en tiu teatrajxo, ke Vi aktoris kiel amorantino, laux
kio Vi diris, sinjorino Rummel?

SINJORINO RUMMEL (ekrigardas post la adjunkto) Mi? Tion mi vere ne memoras, sinjorino Lynge. Sed mi bone memoras la bruantaj sociaj arangxoj en la familioj.

SINJORINO HOLT
Jes, mi ecx scias pri la domoj, kie ili prezentis du grandajn
tagmangxojn semajne.

SINJORINO LYNGE Kaj ankaux venis cxi tien vojagxanta aktor-grupo lauxdire.

SINJORINO RUMMEL
Jes, tio estis ja la plej malbona --!

SINJORINO HOLT
(maltrankvila) Hm, hm --

SINJORINO RUMMEL
Nu, aktoroj? Ne, tion mi tute ne memoras.

SINJORINO LYNGE
Jes, tiuj homoj lauxdire faris tiom da petolajxoj. Kiel efektive
statas pri tiuj historioj?

SINJORINO RUMMEL
Ho, vere estas nenio, sinjorino Lynge.

SINJORINO HOLT
Kara Dina, donu al mi tiun linajxon.

SINJORINO BERNICK (samtempe) Kara Dina, eliru kaj petu al Katrine enporti la kafon.

FRAUXLINO BERNICK
Mi iru kun vi, Dina.

(Dina kaj frauxlino Bernick eliras tra la plej supera pordo maldekstre.)

SINJORINO BERNICK
(ekstaras) Kaj nun vi pardonu al mi momenton, miaj sinjorinoj; mi
pensas, ke ni trinku kafon tie ekstere.

(Sxi eliras sur la gxardenan sxtuparon kaj pretigas tablon; la adjunkto staras cxe la pordo kaj parolas kun sxi. Hilmar Tonnesen sidas tie ekstere fumante.)

SINJORINO RUMMEL (mallauxte) Dio, sinjorino Lynge, kiel Vi timigis min!

SINJORINO LYNGE
Mi?

SINJORINO HOLT Jes, sed estis ja Vi mem kiu komencis, sinjorino Rummel.

SINJORINO RUMMEL
Mi? Ne, kiel Vi povas tion diri, sinjorino Holt? Venis ecx ne vivanta
vorto el mia busxo.

SINJORINO LYNGE
Sed kio do estas?

SINJORINO RUMMEL
Kiel povis Vi komenci paroli --! Pensu, -- cxu Vi ne vidis, ke Dina
cxeestas?

SINJORINO LYNGE
Dina? Sed Dio gardu, cxu estas io pri --?

SINJORINO HOLT
Kaj ecx gxuste en tiu cxi domo! Cxu Vi do ne scias, ke estis la
frato de sinjorino Bernick --?

SINJORINO LYNGE Cxu li? Mi ja scias nenion; mi estas ja tute nova --

SINJORINO RUMMEL
Cxu Vi do ne auxdis ke --? Hm -- (al la filino) Iru en la gxardenon,
vi Hilda.

SINJORINO HOLT
Kaj ankaux vi, Netta. Kaj estu gxentilaj al la bedauxrinda Dina, kiam
sxi revenas.

(Frauxlino Rummel kaj frauxlino Holt eliras en la gxardenon.)

SINJORINO LYNGE Nu, kio do estis pri la frato de sinjorino Bernick?

SINJORINO RUMMEL Cxu Vi ne scias ke li estis tiu en la terura afero?

SINJORINO LYNGE
Cxu studento Tonnesen estis en terura afero?

SINJORINO RUMMEL
Ne, je Dio, la studento estas ja sxia kuzo, sinjorino Lynge. Mi
parolas pri la frato --

SINJORINO HOLT
-- la perditulo Tonnesen --

SINJORINO RUMMEL
Johan li nomigxis. Li fugxis al Ameriko.

SINJORINO HOLT
Devis fugxi, pripensu.

SINJORINO LYNGE
Kaj li do estis en terura afero?

SINJORINO RUMMEL Jes, estis io tia --; kiel mi do nomu gxin? Estis io pri la patrino de Dina. Ho, mi memoras kvazaux tio estus hodiaux. Johan Tonnesen tiam estis en la oficejo de maljuna sinjorino Bernick; Karsten Bernick jxus estis veninta de Parizo, -- ankoraux ne estis fiancxigxinta --

SINJORINO LYNGE
Nu, sed tiu terura historio?

SINJORINO RUMMEL
Jes, vidu, -- tiun vintron la aktora trupo de Moller cxeestis en la
urbo --

SINJORINO HOLT
-- kaj en tiu trupo estis la aktoro Dorf kaj lia edzino. Cxiuj junaj
homoj profunde cxarmigxis de sxi.

SINJORINO RUMMEL Jes, Dio scias kiel ili povis trovi, ke sxi estas bela. Sed jen la aktoro Dorf revenis hejmen malfrue iun vesperon --

SINJORINO HOLT
-- tute neatendite --

SINJORINO RUMMEL -- Kaj li trovas --; ne; tio vere ne estas rakontinda.

SINJORINO HOLT
Ne, sinjorino Rummel, li trovis nenion, cxar la pordo estis sxlosita
interne.

SINJORINO RUMMEL Jes, estas ja tio kion mi diras; li trovis la pordon sxlosita. Kaj pensu, sinjorino, tiu, kiu estis interne, devas salti tra la fenestro.

SINJORINO HOLT
Tute supre de mansardo!

SINJORINO LYNGE
Kaj tiu estis la frato de sinjorino Bernick?

SINJORINO RUMMEL
Jes, efektive estis.

SINJORINO LYNGE
Kaj post tio li fugxis al Ameriko?

SINJORINO HOLT
Jes, li ja devis fugxi, komprenu.

SINJORINO RUMMEL
Cxar poste malkovrigxis io preskaux same malbona; imagu, li estis
atencinta la kason --

SINJORINO HOLT
Sed tion oni ne certe scias, sinjorino Rummel; eble estis nur
onidiroj.

SINJORINO RUMMEL Sed nun auxdu do --! Cxu tio ne estis konata en la tuta urbo? Cxu maljuna sinjorino Bernick ne preskaux bankrotis pro tiu afero? Tion mi ja auxdis de Rummel mem. Sed Dio gardu mian busxon.

SINJORINO HOLT Nu, al sinjorino Dorf la mono almenaux ne iris, cxar sxi --

SINJORINO RUMMEL Ja, Dorf forvojagxis de edzino kaj de infanoj. Sed la sinjorino tamen estis tiel auxdaca resti cxi tie tutan jaron. Montri sin en la teatro sxi ne plu kuragxis; sed sxi vivtenis sin lavante kaj kudrante por homoj --

SINJORINO HOLT
Kaj sxi provis komenci danc-lernejon.

SINJORINO RUMMEL Tio kompreneble ne sukcesis. Kiuj gepatroj volus konfidi siajn infanojn al iu tia? Sed ne dauxris longe pri sxi; la bela sinjorino ne estis kutimita al laboro; kaptigxis sxia brusto, kaj sxi mortis.

SINJORINO LYNGE
Hu, estas vere teruraj historioj!

SINJORINO RUMMEL Jes, kredu, estis severe elteni por la familio Bernick. Estas la malluma makulo en la suno de ilia felicxo, kiel Rummel iam esprimis sin. Tial neniam parolu pri tiuj aferoj cxi tie en la domo, sinjorino Lynge.

SINJORINO HOLT
Kaj pro Dio ankaux ne pri la duonfratino!

SINJORINO LYNGE Jes, sinjorino Bernick havas ja ankaux duonfratinon?

SINJORINO RUMMEL Havis -- felicxe; cxar nun la parenceco certe estas finita inter la du. Jes, sxi estis iu precipa! Imagu, sxi fortondis la harojn, kaj iris en viraj botoj en pluva vetero.

SINJORINO HOLT Kaj kiam la duonfrato -- la perdita subjekto -- estis forkurinta, kaj la tuta urbo kompreneble sxokigxis pro li, -- cxu Vi scias kion sxi tiam faras? Sxi vojagxas transen al li!

SINJORINO RUMMEL
Jes, kaj la skandalo, kiun sxi faris antaux ol forvojagxi, sinjorino
Holt!

SINJORINO HOLT
Tsxsx, ne parolu pri tio.

SINJORINO LYNGE
Dio, cxu sxi ankaux faris skandalon?

SINJORINO RUMMEL Jes, nun Vi auxdu, sinjorino Lynge. Bernick estis jxus sin fiancxigxinta al Betty Tonnesen; kaj gxuste kiam li venis kun sxi cxe la brako enen al sxia onklino por informi --

SINJORINO HOLT
La gefratoj Tonnesen estis orfaj, Vi sciu --

SINJORINO RUMMEL -- kaj Lona Hessel ekstaras de la segxo kie sxi sidas, kaj donas al la gxentila, kulturita Karsten Bernick vangofrapon, ke resonis en li.

SINJORINO LYNGE
Ne, nun mi neniam --!

SINJORINO HOLT
Estas tute certe.

SINJORINO RUMMEL Kaj sxi pakis sian kofron kaj forvojagxis al Ameriko.

SINJORINO LYNGE Sed do sxi ja mem estus havinta inklinon al li.

SINJORINO RUMMEL
Jes, kredu ke sxi havis. Sxi imagis ke farigxus paro el tiuj du, kiam
li revenus el Parizo.

SINJORINO HOLT Jes, imagu, ke sxi kredus tiajxon! Bernick, -- tiu juna bonkonduta grandmonda sinjoro, -- perfekta galantulo, -- favorato de cxiuj virinoj --

SINJORINO RUMMEL -- kaj tamen deca, sinjorino Holt; kaj tiel morala.

SINJORINO LYNGE Sed pri kio okupigxis tiu frauxlino Hessel en Ameriko?

SINJORINO RUMMEL
Nu, vidu, super tio kusxas, kiel Rummel iam esprimis sin, vualo, kiu
ne estas levinda.

SINJORINO LYNGE
Kion tio signifas?

SINJORINO RUMMEL Sxi ja ne plu havas iun rilaton kun la familio, Vi komprenu; sed tiom scias ja la tuta urbo, ke sxi kantis por mono en la gastejoj tie --

SINJORINO HOLT
-- kaj sxi faris prelegojn en la salonoj --

SINJORINO RUMMEL
-- kaj sxi eldonis nenormalan libron.

SINJORINO LYNGE
Cxu vere --!

SINJORINO RUMMEL Ho jes, Lona Hessel efektive estas unu el la sunmakuloj en la familia felicxo de la Bernikoj. Sed nun Vi ja scias pri la aferoj, sinjorino Lynge. Je Dio, mi nur parolis pri tio cxi, por ke Vi gardu Vin.

SINJORINO LYNGE
Jes, pri tio Vi povas esti certa ke mi faru. -- Sed tiu bedauxrinda
Dina Dorf! Mi vere sentas bedauxron por sxi.

SINJORINO RUMMEL Nu, por sxi estis ja pura felicxo. Imagu se sxi restus en la manoj de la gepatroj! Ni cxiuj kompreneble zorgis pri sxi, admonis sxin plej eble bone. Post ioma tempo frauxlino Bernick decidigis, ke sxi venu en cxi tiun domon.

SINJORINO HOLT Sed malfacila infano sxi cxiam estis. Imagu, -- cxiuj la malbonaj ekzemploj. Tia infano ja ne estas kiel unu el niaj propraj; oni devas preni sxin per la bono, sinjorino Lynge.

SINJORINO RUMMEL Tsxsx, -- jen sxi. (lauxte) Jes, tiu Dina vere estas diligenta knabino. Nu, cxu vi venas, Dina? Ni sidas cxi tie formetante la kudrajxojn.

SINJORINO HOLT
Ho, kiel bonodoras via kafo, dolcxa Dina. Tia antauxtagmeza taso da
kafo --

SINJORINO BERNICK (ekstere sur la gxardena sxtuparo) Bonvolu, sinjorinoj!

(Frauxlino Bernick kaj Dina estas jam helpinta al la servistino enporti la kafajxojn. Cxiuj sinjorinoj prenas lokon tie ekstere; ili parolas supermezure amike al Dina. Iom poste sxi iras en la salonon kaj sercxas sian manlaboron.)

SINJORINO BERNICK (ekstere apud la kafotablo) Dina, cxu ne ankaux vi --?

DINA
Ne, dankon; mi ne volas.

(Sxi eksidas kun sia kudrajxo. Sinjorino Bernick kaj la adjunkto intersxangxas kelkajn vortojn; momenton poste li eniras en la salonon.)

ADJUNKTO RORLUND
(improvizas pretekston por iri al la tablo kaj diras mallauxte:)
Dina.

DINA
Jes.

ADJUNKTO RORLUND
Kial Vi ne volas sidi tie ekstere?

DINA
Kiam mi envenis kun la kafo, mi povis vidi sur la fremda sinjorino,
ke ili estis parolintaj pri mi.

ADJUNKTO RORLUND
Kaj cxu Vi ne ankaux vidis, kiel amike sxi kondutis al Vi tie
ekstere?

DINA
Sed tion mi ne toleras!

ADJUNKTO RORLUND
Vi havas obstinan animon, Dina.

DINA
Jes.

ADJUNKTO RORLUND
Sed kial Vi kondutas tiel?

DINA
Mi ne estas alia.

ADJUNKTO RORLUND
Cxu Vi ne povus konduti alimaniere?

DINA
Ne.

ADJUNKTO RORLUND
Kial ne?

DINA (rigardas lin) Mi ja apartenas al la morale perdituloj.

ADJUNKTO RORLUND
Fi, Dina!

DINA Ankaux patrino apartenis al la morale perdituloj.

ADJUNKTO RORLUND
Kiu parolis al Vi pri tiajxoj?

DINA Neniuj; ili neniam parolas. Kial ili tion ne faras? Cxiuj ili kondutas al mi tiel konvene, kvazaux mi rompigxus, se --. Ho, kiom mi malamas tiun bonkorecon.

ADJUNKTO RORLUND Kara Dina, mi bone komprenas, ke Vi sentas premon cxi tie, sed --

DINA Jes, se mi povus iri longe foren. Mi certe helpus min mem antauxen, se mi ne vivus inter homoj, kiuj estas tiel -- tiel --

ADJUNKTO RORLUND
Kiel kiaj?

DINA
Tiel decaj kaj tiel moralaj.

ADJUNKTO RORLUND
Tamen Dina, tion Vi ne pensas.

DINA Ho, Vi bone komprenas kiel mi pensas. Cxiun tagon Hilda kaj Netta venas, por ke mi prenu ilin kiel modelojn. Mi neniam povos farigxi tiel deca kiel ili. Mi ne volas tiel farigxi. Ho, se mi estus longe fore, mi certe farigxus sagxa.

ADJUNKTO RORLUND
Vi ja estas sagxa, kara Dina.

DINA
Kiel tio helpas min cxi tie?

ADJUNKTO RORLUND Do vojagxi --. Cxu Vi pensas serioze pri tio?

DINA Mi ne restus tagon pli longe, se Vi ne estus.

ADJUNKTO RORLUND Diru Dina, -- kial Vi vere tiel volonte estas kune kun mi?

DINA
Cxar Vi lernigas al mi tiom da belajxoj.

ADJUNKTO RORLUND Belajxoj? Cxu Vi nomas tion kion mi povas lernigi al Vi belajxoj?

DINA
Jes. Aux vere -- Vi lernigas al mi ion; sed kiam mi auxdas vin
paroli, mi ekrigardas tiom da belajxoj.

ADJUNKTO RORLUND
Kio do estas por Vi belajxo?

DINA
Tion mi neniam pripensis.

ADJUNKTO RORLUND Pripensu do nun. Kio do estas por Vi belajxo?

DINA
Belajxo estas io granda -- kaj tre fora.

ADJUNKTO RORLUND Hm. -- Kara Dina, mi kore sentas zorgon pro Vi.

DINA
Nur tio?

ADJUNKTO RORLUND Vi certe bone scias kiel nedireble kara Vi estas por mi.

DINA Se mi estus Hilda aux Netta, Vi ne timus observigi tion al aliuloj.

ADJUNKTO RORLUND Ho Dina, Vi ne povas facile prijugxi la mil konsiderojn --. Kiam viro estas starigita kiel morala subteno por la socio en kiu li vivas, jen --; oni ne povas esti tro singardema. Se mi nur estus certa, ke oni gxuste komprenus kaj interpretus miajn motivojn --. Sed egale; Vi devas esti kaj estos helpata supren. Dina, cxu estas interkonsento, ke kiam mi venos -- kiam la kondicxoj permesos al mi veni -- kaj mi diros: jen mia mano, -- Vi volos akcepti gxin kaj farigxi mia edzino? -- Cxu Vi tion promesas al mi Dina?

DINA
Jes.

ADJUNKTO RORLUND Dankon, dankon! Cxar ankaux por mi --. Ho Dina, mi tenas Vin kara --. Tsxsx; iu venas. Dina, pro mi, -- eliru al la aliuloj.

(Sxi eliras al la kafotablo. En la sama momento venas grandkomercisto Rummel, komercisto Sandstad kaj komercisto Vigeland el la antauxa cxambro maldekstre, sekvataj de konsulo Bernick, kiu tenas amaseton da paperoj en la mano.)

KONSULO BERNICK
Nu; do la afero estas decidita.

KOMERCISTO VIGELAND
Jes, je la nomo de Dio, lasu gxin nun tia.

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Gxi estas decidita, Bernick! Vorto de norvego staras fikse kiel la
rokoj de la Dovre montaro, tion vi scias!

KONSULO BERNICK Kaj neniu perfidos; neniu retiros sin, kia ajn opozicio ni renkontos.

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ni staras kaj falas kune, Bernick!

HILMAR TONNESEN
(kiu venas de la gxardena pordo) Falas? Permesu, cxu ne estas la
fervojo, kiu falas?

KONSULO BERNICK
Ne, kontrauxe, gxi estos iranta --

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
-- per vaporo, sinjoro Tonnesen.

HILMAR TONNESEN
(pli proksime) Cxu?

ADJUNKTO RORLUND
Kiel?

SINJORINO BERNICK (cxe la gxardena pordo) Sed, kara Karsten, kio do vere estas --?

KONSULO BERNICK Ho, kara Betty, kiel tio do interesas vin? (al la tri sinjoroj) Sed nun ni devas ellabori la listojn, ju pli frue, des pli bone. Estas memsekvo, ke ni kvar subskribas unue. La pozicio, kiun ni havas en la socio, devigas nin strecxi nin tiel foren kiel eblas.

KOMERCISTO SANDSTAD
Kompreneble, sinjoro konsulo.

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Farigxos, Bernick; jxurite.

KONSULO BERNICK Jes ja, mi ne dubas pri la rezulto. Ni devas agi cxiu en sia rondo de konatuloj; kaj se ni fine povos montri al vigla partopreno en cxiuj tavoloj de la socio, sekvos de si mem, ke ankaux la komunumo devos kontribui.

SINJORINO BERNICK Tamen, Karsten, vi nepre devas veni por rakonti al ni --

KONSULO BERNICK Ho kara Betty, estas io en kio sinjorinoj ne povas trovi komprenon.

HILMAR TONNESEN
Vi tamen zorgos pri la fervoja afero?

KONSULO BERNICK
Jes, kompreneble.

ADJUNKTO RORLUND
Sed lastan jaron, sinjoro konsulo --?

KONSULO BERNICK Lastan jaron estis tute alia afero. Tiam temis pri marborda linio --

KOMERCISTO VIGELAND
-- kiu estus tute superflua, sinjoro adjunkto; cxar ni ja havas
vapor-sxipojn --

KOMERCISTO SANDSTAD
-- kaj kiu farigxus ekstreme multekosta, --

GRANDKOMERCISTO RUMMEL -- jes kaj kiu malutilus al gravaj interesoj en nia urbo.

KONSULO BERNICK La esenca afero estis, ke gxi ne utilus al la pli granda socio. Tial mi kontrauxis gxin, kaj tial la intern-landa linio elektigxis.

HILMAR TONNESEN Jes, sed tiu ne tusxos la urbojn en nia regiono.

KONSULO BERNICK
Gxi tusxos nian urbon, mia kara Hilmar; cxar nun ni konstruos
flankan fervojon cxi tien.

HILMAR TONNESEN
Aha; nova elpensajxo do.

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Jes, cxu ne estas bonega elpensajxo? Cxu?

ADJUNKTO RORLUND
Hm --

KOMERCISTO VIGELAND
Ne estas neinde, ke la providenco arangxis la terenon por flanka
fervojo.

ADJUNKTO RORLUND
Cxu vere ke tiel estas, sinjoro Vigeland?

KONSULO BERNICK Jes, mi devas konfesi, ke ankaux mi rigardas tion kiel providencan arangxon, ke mi cxi tiun printempon veturis lauxvale en komerco, kaj hazarde mi venis en valon, kie mi neniam antauxe estis. Frapis min kvazaux fulmo, ke tie ni povus konstrui flankan fervojon al ni. Mi dungis ingxenieron por inspekti la terenon; jen mi havas la intertempajn kalkulojn kaj taksojn; nenio kontrauxas.

SINJORINO BERNICK (dauxre kune kun la sinjorinoj cxe la gxardena pordo) Sed, kara Karsten, ke vi tenis cxion tion kasxita por ni.

KONSULO BERNICK Ho, mia bona Betty, vi tamen ne povus kapti la veran konekson. Cetere mi ne priparolis tion al iu ajn vivanta homo antaux hodiaux. Sed nun la decida momento venis; nun ni agu nekasxite kaj plenforte. Jes, ecx se mi metu cxiun mian ekziston sur tiun aferon, mi realigu gxin.

GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ni kune, Bernick; pri tio vi fidu.

ADJUNKTO RORLUND Cxu Vi do atendas tiom multe el tiu cxi entrepreno, sinjoroj?

KONSULO BERNICK Jes, tion mi devus pensi. Kia levstango tio estu por nia tuta socio! Imagu nur la vastajn arbarejojn, kiuj farigxos atingeblaj; imagu la ricxajn erc-ejojn, kiujn ni povos ekspluati; imagu la riveron kun aro da akvofaloj lauxvice en la valo! Kia fabrikado tie povos esti efektivigata!

ADJUNKTO RORLUND
Kaj vi ne timas, ke pli ofta interrilato kun malvirta ekstera
mondo --?

KONSULO BERNICK Ne; estu tute trankvila, sinjoro adjunkto. Nia eta laborema loko kusxas, lauxdo al Dio, nuntempe sur sana morala fundo; ni ja cxiuj kunhelpis por dreni gxin, se mi rajtas tion diri; kaj tion ni faros estonte, cxiu siamaniere. Vi, sinjoro adjunkto dauxrigos Vian benoricxan agadon en la lernejo kaj en la hejmoj. Ni, la homoj de la praktika laboro, subtenas la socion disvastigante bonfarton en plej eble vastan rondon; -- kaj niaj virinoj, -- jes, nur proksimigxu, miaj sinjorinoj; Vi bonvole devas auxdi -- niaj virinoj, mi diras, niaj edzinoj kaj filinoj, -- jes, agadu negxenitaj en la servo de bonfarado, miaj sinjorinoj, kaj cetere estu helpo kaj komforto por Viaj proksimuloj, kiel mia kara Betty kaj Marta estas por mi kaj Olaf -- (cxirkauxrigardas) Nu, kie estas Olaf hodiaux?

SINJORINO BERNICK Ho, nun dum la feritagoj ne eblas teni lin hejme.

KONSULO BERNICK
Do li certe estas malsupre cxe la maro! Vidu, li ne finos antaux ol
okazos akcidento.

HILMAR TONNESEN
Bah -- eta ludo kun la naturfortoj --

SINJORINO RUMMEL Kiel bele de Vi, ke Vi havas tiom da familia sento, sinjoro Bernick.

KONSULO BERNICK Nu, la familio estas ja la kerno de la socio. Bona hejmo, honestaj kaj fidelaj amikoj, eta dense kunligita rondo, kie neniuj maltrankviligaj elementoj enjxetas sian ombron --

(Plenrajtigito Krap envenas de dekstre kun leteroj kaj gazetoj.)

PLENRAJTIGITO KRAP
Eksterlandaj posxtajxoj, sinjoro konsulo; -- kaj telegramo el New
York.

KONSULO BERNICK (prenas) Ah, de la sxipa societo de "Indian Girl".

GRANDKOMERCISTO RUMMEL Nu, la posxto venis? Jes, do mi petas permeson.

KOMERCISTO VIGELAND
Jes, ankaux mi.

KOMERCISTO SANDSTAD
Adiaux, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK
Adiaux, adiaux, miaj sinjoroj. Kaj memoru do nian kunvenon hodiaux
posttagmeze je la kvina.

LA TRI SINJOROJ Jes; bone; kompreneble. (Ili foriras dekstre.)

KONSULO BERNICK
(Li legis la telegramon) Ne, tio cxi estas vere pure usona! Vere
sxoka --

SINJORINO BERNICK
Dio, Karsten, kio estas?

KONSULO BERNICK
Jen, vidu, sinjoro Krap; legu!

PLENRAJTIGITO KRAP (legas) "Faru nur plej etan riparon, sendu 'Indian Girl' transen tuj kiam flosebla; bona sezono; okaze nagxas sur la kargo." Nu, tion mi diru --

KONSULO BERNICK Nagxas sur la kargo! Tiuj sinjoroj bone scias, ke kun tia kargo la sxipo sinkos funden kiel sxtono, se io okazos.

ADJUNKTO RORLUND Jen ni vidas kiel statas en tiuj lauxdataj grandaj socioj.

KONSULO BERNICK Vi pravas; ecx ne respekto por homa vivo, tuj kiam profito venas en la ludon. (al Krap) Cxu "Indian Girl" estos mar-preta post kvar -- kvin tagoj?

PLENRAJTIGITO KRAP
Jes, se komercisto Vigeland akceptas, ke ni haltigas la laboron sur
"La Palmo" intertempe.

KONSULO BERNICK
Hm, tion li ne faros. Nu, bonvolu tralegi la posxtajxojn. Auxdu, cxu
Vi ne vidis Olaf tie sur la kajo?

PLENRAJTIGITO KRAP
Ne, sinjoro konsulo. (Li iras en la plej antauxan cxambron
maldekstre.)

KONSULO BERNICK
(denove legas la telegramon) Riski la vivon de dek ok homoj! Por tio
tiuj sinjoroj ne hezitas --

HILMAR TONNESEN Nu, estas la destino de maristo spiti la elementojn; devas esti io nervostrecxa en tio, kun maldika tabulo inter si kaj la abismo --

KONSULO BERNICK Jes, mi dezirus vidi tiun sxipposedanton cxe ni, kiu povus decidigi sin al tiajxo! Ecx ne unu, ecx ne unu sola -- (ekvidas Olaf) Nu, lauxdo al Dio, la knabo cxeestas.

(Olaf kun fisxsxnuro en la mano venis kurante laux la strato kaj enen tra la gxardena pordego.)

OLAF
(ankoraux en la gxardeno) Onklo Hilmar, mi malsupreniris kaj rigardis
la vapor-sxipon.

KONSULO BERNICK
Cxu vi nun denove iris sur la kajon.

OLAF Ne, mi nur estis en boato. Sed imagu, onklo Hilmar; venis surkajen tuta aro da cirkistoj kun cxevaloj kaj bestoj; kaj estis multaj pasagxeroj.

SINJORINO RUMMEL
Ho, cxu ni vere vidos cirkon!

ADJUNKTO RORLUND
Ni? Tion mi ne supozas.

SINJORINO RUMMEL
Ne, kompreneble ne ni, sed --

DINA
Mi sxatus vidi cirkon.

OLAF
Jes, ankaux mi.

HILMAR TONNESEN Vi estas stultulo. Cxu tio estas io rigardinda? Nura dreso. Ne, kontrauxe estas io alia vidi la gauxcxon flugi trans la Pampo sur sia spireganta mustango. Sed Dio gardu, cxi tie en la urbetoj --

OLAF
(tiras la jupon de frauxlino Bernick) Onklino Marta, vidu, vidu --
jen ili venas!

SINJORINO HOLT
Jes, je Dio, jen ni havas ilin.

SINJORINO LYNGE
Hu, la teruraj homoj!

(Multaj pasagxeroj kaj aro da urbanoj venas supren laux la strato.)

SINJORINO RUMMEL Jes, certe estas arlekenoj el la gxusta specio. Rigardu tiun en la griza robo, sinjorino Holt; sxi portas la valizon sur la dorso.

SINJORINO HOLT
Jes, imagu, sxi portas gxin sur la ombreltenilo! Kompreneble sxi
estas la edzino de la direktoro.

SINJORINO RUMMEL
Kaj jen estas la direktoro mem; tiu kun la barbo. Nu, li ja aspektas
kiel rabisto. Ne rigardu lin, Hilda!

SINJORINO HOLT
Ankaux vi ne, Netta.

OLAF
Panjo, la direktoro salutas al ni.

KONSULO BERNICK
Kion do?

SINJORINO BERNICK
Kion vi diras, infano?

SINJORINO RUMMEL
Jes, je Dio, jen ankaux la virino salutas!

KONSULO BERNICK
Ne, tio estas do tro senhonta!

FRAUXLINO BERNICK
(kun nevolonta ekkrio) Ah --!

SINJORINO BERNICK
Kio estas, Marta?

SINJORINO BERNICK
Ho ne, nenio; sxajnis nur al mi --

OLAF (krias el gxojo) Vidu, vidu, jen venas la aliuloj kun la cxevaloj kaj la bestoj! Kaj jen ankaux la usonanoj! Cxiuj la maristoj sur "Indian Girl" --

(Oni auxdas "Yankee Doodle" akompanata de klarneto kaj tamburo.)

HILMAR TONNESEN
(kovras la orelojn) Uf, uf, uf!

ADJUNKTO RORLUND
Mi kredas, ke ni izolu nin iomete, miaj sinjorinoj; tio cxi ne estas
io por ni. Ni reiru al nia laboro.

SINJORINO BERNICK
Cxu ni eble antauxen tiru la kurtenojn?

ADJUNKTO RORLUND
Jes, jen gxuste kion mi pensis.

(La sinjorinoj trovas siajn sidlokojn cxe la tablo; la adjunkto fermas la gxardenan pordon kaj antauxen tiras la kurtenojn al gxi kaj al la fenestroj; farigxas duone mallume en la cxambro.)

OLAF
(kiu sxtele rigardas) Panjo, nun la direktor-edzino staras cxe la
akvokrano lavante sian vizagxon.

SINJORINO BERNICK
Cxu! Meze sur la vendoplaco!

SINJORINO RUMMEL
Kaj tio dum brile hela tago!

HILMAR TONNESEN
Nu, se mi vojagxis en dezerto kaj trovis cisternon, ankaux mi ne
hezitus --. Uf, tiu terura klarneto!

ADJUNKTO RORLUND Estas vere evidenta kauxzo por la polico por procedi.

KONSULO BERNICK Nu do; kun eksterlandanoj oni ne devas esti tro severa; tiuj homoj ja ne havas la enradikitan senton de deco, kiu tenas nin ene inter la gxustaj baroj. Lasu ilin nur devojigxi. Kiel tio afektas nin? Tiu gxena konduto, kiu kontrauxas kutimon kaj bonajn morojn, felicxe ne rilatas al nia socio, se mi rajtas tiel paroli. -- Jen kio!

(La fremda sinjorino rapide envenas tra la pordo dekstre.)

LA SINJORINOJ (timigite sed mallauxte) La rajdistino! La direktoredzino!

SINJORINO BERNICK
Dio, kion tio signifu!

FRAUXLINO BERNICK
(eksaltas) Ah --!

LA SINJORINO Bonan tagon, kara Betty! Bonan tagon, Marta! Bonan tagon bofrato!

SINJORINO BERNICK
(ekkrie) Lona --!

KONSULO BERNICK
(ekretirigxas) Je mia vivo --!

SINJORINO HOLT
Sed Dio kompatu --!

SINJORINO RUMMEL
Vere ne eblas --!

HILMAR TONNESEN
Nu! Uf!

SINJORINO BERNICK
Lona --! Cxu vere --?

FRAUXLINO HESSEL
Cxu estas mi? Jes, efektive ke estas mi; Vi bonvole povas
cxirkauxbraki min por tio.

HILMAR TONNESEN
Uf; uf!

SINJORINO BERNICK
Kaj nun vi venas cxi tien kiel --?

KONSULO BERNICK
-- kaj vere volas ludi rolon --?

FRAUXLINO HESSEL
Ludi rolon? Kiel ludi rolon?

KONSULO BERNICK
Jes, mi pensas -- kun la rajdistoj --

FRAUXLINO HESSEL Hahaha! Cxu vi estas freneza, bofrato? Cxu vi kredas, ke mi apartenas al la rajdistoj? Ne; vere faris mi multajn artajxojn, kaj arlekenis multmaniere --

SINJORINO RUMMEL
Hm --

FRAUXLINO HESSEL -- sed akrobatajxojn sur cxevaldorso mi neniam faris.

KONSULO BERNICK
Do ne --

SINJORINO BERNICK
Ah, dank' al Dio!

FRAUXLINO HESSEL
Ne, ni venis gxuste kiel aliaj decaj homoj, -- tamen kun dualoka
bileto, sed al tio ni estas kutimitaj.

SINJORINO BERNICK
Vi diras ni?

KONSULO BERNICK
(pasxon pli proksimen) Kiuj ni?

FRAUXLINO HESSEL
Mi kaj la infano, kompreneble.

LA SINJORINOJ
(ekkrie) La infano!

HILMAR TONNESEN
Kio!

ADJUNKTO RORLUND
Nu, jen io direnda --!

SINJORINO BERNICK
Sed kion vi aludas, Lona?

FRAUXLINO HESSEL
Kompreneble mi aludas al John; mi ja ne havas alian infanon ol John,
mi scias, -- aux Johan, kiel vi nomis lin.

SINJORINO BERNICK
Johan --!

SINJORINO RUMMEL (mallauxte al sinjorino Lynge) La perdita frato!

KONSULO BERNICK
(hezite) Cxu Johan kunvenis?

FRAUXLINO HESSEL Nu jes; nu jes; mi ja ne vojagxas sen li. Sed vi aspektas tiel triste. Kaj vi sidas en krepusko kudrante ion blankan. Cxu estas morto en la familio?

ADJUNKTO RORLUND Frauxlino, vi trovas vin en la asocio por morale perditaj --

FRAUXLINO HESSEL
(duonlauxte) Kion vi diras? Tiuj belaj, silentemaj sinjorinoj
estus --?

SINJORINO RUMMEL
Ne nun mi diru --!

FRAUXLINO HESSEL Ah, komprenas, komprenas! Sed diable, estas ja sinjorino Rummel! Kaj jen ankaux sinjorino Holt! Nu, ni tri ne junigxis de post lastfoje. Sed auxskultu nun bonuloj; lasu nun la morale perditaj atendi almenaux tagon; ili ne plimalbonigxos pro tio. Gxoja momento kiel tiu cxi --

ADJUNKTO RORLUND
Hejmenveno ne cxiam estas gxoja momento.

FRAUXLINO HESSEL
Cxu? Kiel vi legas vian biblion, pastoro?

ADJUNKTO RORLUND
Mi ne estas pastoro.

FRAUXLINO HESSEL Nu; tamen tia vi certe farigxos. -- Sed fi, fi, fi, -- tiu cxi morala linajxo odoras tiel putre, -- gxuste kiel mortotuko. Mi kutimigxis al la aero sur la prerioj, mi; mi diru.

KONSULO BERNICK (sekigas la frunton) Jes vere estas iom nauxze cxi ene.

FRAUXLINO HESSEL Atendu, atendu; ni tamen elvenu el la tomba kelo. (tiras la kurtenojn flanken) Plenan taglumon ni havu, kiam la knabo venos. Kaj vi vidos knabon kiu forlavis la infanecon --

HILMAR TONNESEN
Uf!

FRAUXLINO HESSEL (malfermas pordon kaj fenestrojn) -- Nu, tio signifas, kiam li estos sin lavinta -- tie supre en la hotelo; cxar sur la vapor-sxipo li farigxis malpura kiel porko.

HILMAR TONNESEN
Uf, uf!

FRAUXLINO HESSEL Uf? Jes vere, cxu ne estas --! (montras al Hilmar kaj demandas al la aliuloj) Cxu li dauxre drivas dirante sian uf?

HILMAR TONNESEN Mi ne drivas; mi estas cxi tie pro mia malsano.

ADJUNKTO RORLUND
Hm, miaj sinjorinoj, mi opinias ke ne --

FRAUXLINO HESSEL (ekvidante Olaf) Cxu tiu estas la via, Betty? -- Donu la manegon, knabo! Aux cxu vi timas vian maljunan, malbelan onklinon?

ADJUNKTO RORLUND (metante sian libron sub la brakon) Miaj sinjorinoj, mi opinias ke ne estas animstato por pluen labori hodiaux. Sed morgaux ni ja denove kunvenos?

FRAUXLINO HESSEL
(dum la fremdaj sinjorinoj levas sin por adiauxi) Jes, tion ni faru.
Mi gxuste estos sur la loko.

ADJUNKTO RORLUND Vi? Permesu, frauxlino, kion Vi volas fari en nia asocio?

FRAUXLINO HESSEL
Mi volas aerumi, sinjoro pastoro.

DUA AKTO

(La gxardena salono de la domo de _konsulo
Bernick_.)

(Sinjorino Bernick sidas sola cxe la labortablo kun sia kudrajxo. Iom poste venas de dekstre konsulo Bernick kun cxapelo sur la kapo kaj kun gantoj kaj bastono.)

SINJORINO BERNICK
Cxu vi jam revenas hejmen, Karsten?

KONSULO BERNICK
Jes. Estas iu, kiun mi petis veni.

SINJORINO BERNICK (kun sopiro) Ho jes. Johan certe venos, mi pensas.

KONSULO BERNICK
Estas iu viro, mi diras. (demetas la cxapelon) Kie estas cxiuj la
sinjorinoj hodiaux!

SINJORINO BERNICK
Sinjorino Rummel kaj Hilda ne havas tempon.

KONSULO BERNICK
Nu? Sendis ekskuzon?

SINJORINO BERNICK Jes; ili havas tiom da farendajxoj en la domo.

KONSULO BERNICK
Kompreneble. Kaj la aliaj ankaux ne venos?

SINJORINO BERNICK
Ne, ankaux ili havas ekskuzojn.

KONSULO BERNICK Tion mi estus povinta diri antauxe. Kie estas Olaf?

SINJORINO BERNICK
Mi permesis al li iomete promeni kun Dina.

KONSULO BERNICK
Hm; Dina, tiu acxa flirtulino --. Imagu ke hieraux sxi tuj ligis sin
al Johan --!

SINJORINO BERNICK Sed kara Karsten, Dina ja tute ne scias ke --

KONSULO BERNICK Nu, sed Johan almenaux devus havi la takton ne montri al sxi iun atenton. Mi ja vidis la okuljxetojn de komercisto Vigeland.

SINJORINO BERNICK
(kun la kudrajxo sur la genuoj) Karsten, cxu vi povas imagi kion ili
volas cxi-hejme?

KONSULO BERNICK Hm; li havas ja bienon tie transe, kiu ne bone prosperas; kaj sxi ja diris hieraux, ke ili devis vojagxi duaklase --

SINJORINO BERNICK Jes, bedauxrinde, eble estas io tia. Sed ke sxi akompanis! Sxi! Post tiu sanga insulto kiun sxi faris al vi --!

KONSULO BERNICK
Ho, ne pensu pri tiuj malnovaj historioj.

SINJORINO BERNICK Kiel povas mi pensi pri aliajxoj nuntempe? Li ja estas mia frato; -- ne estas pro li; sed cxiuj malagrablajxoj kiuj kauxzigxus al vi --. Karsten, mi ege timas ke --

KONSULO BERNICK
Por kio vi timas?

SINJORINO BERNICK
Cxu oni imagus meti lin en karceron pro la mono, kiu malaperis por
via patrino?

KONSULO BERNICK Ho, babilajxo! Kiu povas pruvi ke mono malaperis?

SINJORINO BERNICK
Ahx Dio, tion scias ja la tuta urbo, bedauxrinde; kaj vi mem ja
diris --

KONSULO BERNICK
Mi nenion diris. La urbo scias nenion pri tiuj aferoj; cxio estis nur
senfundaj onidiroj.

SINJORINO BERNICK
Ho kiel grandanima vi estas, Karsten!

KONSULO BERNICK Cxesu pri tiuj memorajxoj, mi diras! Vi ne scias, kiom vi turmentas min revivigi cxion tian! (Li pasxas tien kaj reen sur la planko; jen li forjxetas la bastonon.) Cxagrene ke ili venis hejmen gxuste nun, -- nun kiam mi bezonas bonvoleman animstaton kaj en la urbo kaj en la gazetaro. Korespondigxos al la gazetoj en la najbaraj urboj. Cxu mi akceptas ilin bone aux cxu mi akceptas ilin malbone, ambauxkaze tio pridiskutigxos kaj interpretigxos. Oni kirlas cxion tion malnovan, -- tiel kiel vi faras. En socio kiel la nia --. (jxetas la gantojn sur la tablon) Kaj ecx neniun homon mi havas kun kiu mi povas paroli kaj cxe kiu sercxi apogon.

SINJORINO BERNICK
Ecx neniu, Karsten?

KONSULO BERNICK Ne, kiu tiu estus? -- Ekhavi ilin sur la nukon gxuste nun! Ne estas dubo ke ili iel faros skandalon, -- precipe sxi. Cxu ne estas malfelicxo havi tiajn homojn en sia familio!

SINJORINO BERNICK
Jes, mi ja ne povas kulpigxi ke --

KONSULO BERNICK
Pro kio vi ne povas kulpigxi? Ke vi estas parenca al ili? Jen vera
vorto.

SINJORINO BERNICK
Kaj mi ankaux ne petis ilin veni hejmen.

KONSULO BERNICK Auxdu; jen ni estas! Mi ne petis ilin veni hejmen; mi ne skribis por revenigi ilin; mi ne tiris ilin hejmen per la haroj! Ho, mi scias la tutan cxenon parkere.

SINJORINO BERNICK (ekploras) Sed nun vi ja estas tiel senkoreca --

KONSULO BERNICK Ja, gxuste; ekploru, tiel ke la urbo ricevos ankaux tion por priparoli. Finu tiun stultecon, Betty. Eliru; eble venos iu. Cxu oni vidu la sinjorinon kun rugxaj okuloj? Jes, tio estus bonege, se disvastigxus inter la homoj ke --. Nu, jen mi auxdas iun en la koridoro. (iu frapas) Envenu!

(Sinjorino Bernick eliras sur la gxardenan sxtuparon kun sia kudrajxo. Sxipkonstruisto Auxne envenas de dekstre.)

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Bonan tagon, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK Bonan tagon. Nu, Vi certe divenas, kion mi volas pri Vi?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
La plenrajtigito menciis hieraux, ke la konsulo ne estus kontenta
pri --

KONSULO BERNICK Mi estas malkontenta pri la tuta organizado en la sxipfarejo, Auxne. Vi ja neniel progresas pri la averiuloj. "La Palmo" devus ja esti sub velo antaux longe. Komercisto Vigeland venas cxiun tagon cxagrenante min; estas malfacila viro havi kiel kunpartoprenanto en sxipasocio.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
"La Palmo" povos forveli postmorgaux.

KONSULO BERNICK
Nu fine. Sed la usonano "Indian Girl", kiu atendis kvin semajnojn
kaj --

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
La usonano? Mi komprenigxis, ke ni unue faru la laboron sur Via
propra sxipo.

KONSULO BERNICK Al tio mi ne donis al vi iun kauxzon kredi. Farigxus cxiu ebla progresigo ankaux pri la usonano; sed tio ne okazas.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
La sxipo estas traputrita en la fundo, sinjoro konsulo; ju pli ni
flikas, des pli da putrajxo ni trovas.

KONSULO BERNICK Tio ne estas la kialo. Plenrajtigito Krap diris al mi la tutan veron. Vi ne kapablas labori per la novaj masxinoj, kiujn mi havigis, -- aux pli gxuste, vi ne volas labori per ili.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Sinjoro konsulo, mi estas nun en la kvindekaj jaroj; ecx de la knabaj jaroj mi kutimigxis al la malnovaj labormetodoj --

KONSULO BERNICK Ilin ni ne povas uzi nuntempe. Ne kredu, Auxne, ke estas pro la profito; gxin mi ne bezonas, felicxe; sed mi havas konsiderojn al la socio en kiu mi vivas, kaj al la firmao, kiun mi estras. Estas de mi, ke la progresoj venos, alie ili neniam venos.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Ankaux mi bonvenigas progreson, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK Jes, por via limigita rondo, por la laborista profesio. Ho, mi bone konas vian agitadon; Vi faras paroladojn; Vi agitigas la laboristojn; sed kiam evidenta progreso ofertas sin, kiel nun niaj novaj masxinoj, vi ne volas kunlabori; kaj vi farigxas timema.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Jes, mi efektive farigxas timema, sinjoro konsulo; mi timas pro tiuj multaj, de kiuj la masxinoj prenas la panon. La konsulo ofte parolas pri la devo atenti pri la socio; sed mi pensas, ke ankaux la socio havas siajn devojn. Kiel kuragxas la tekniko kaj la kapitalo instali la novajn inventajxojn en la laboron, antaux ol la socio povas lernigi novan generacion uzi ilin?

KONSULO BERNICK Vi tro multe legas kaj cerbumas, Auxne; ne estas bone por Vi; estas tio kio igas vin malkontenta pri via stato.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Ne estas tio, sinjoro konsulo; sed mi ne toleras ke unu post la alia el lertaj laboristoj maldungigxas kaj farigxas mankohavaj pro tiuj masxinoj.

KONSULO BERNICK
Hm; kiam la presarto elpensigxis, multaj skribistoj perdis la
laboron.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Cxu la konsulo sxatus tiun arton, se Vi tiam estus skribisto?

KONSULO BERNICK Mi ne vokis Vin por disputi. Mi vokis Vin por diri al Vi, ke nia averiulo "Indian Girl" estu preta forveli postmorgaux.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Sed, sinjoro konsulo --

KONSULO BERNICK Postmorgaux, Vi auxdas; samtempe kun nia propra sxipo; ne horon pli malfrue. Mi havas miajn bonajn kialojn por antauxenigi tiun aferon. Cxu Vi legis la gazeton de hodiaux matene? Nu, do Vi scias ke la usonanoj cxi tie denove faris tumultojn. Tiu malmorala kanajlaro kvazaux renversigas la tutan urbon; ne pasas nokto sen iu interbatado en la gastejoj kaj sur la stratoj; pri cxiu alia abomenajxo mi ne volas paroli.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Jes, estas certe, ke ili estas fiuloj.

KONSULO BERNICK Kaj kiu kulpigxas pro tiu malordajxo? Estas mi! Jes, estas mi kiu kulpigxas. Tiuj gazetskribajxoj aludacxas kasxvorte, ke ni centrigas la laboron al "La Palmo". Mi, kiu havas la taskon per la ekzemplo influi la kuncivitanojn, devas lasi jxetigxi tiajon al mi en la nazon. Tion mi ne toleras. Ne servas al mi, ke mia nomo tiel makuligxas.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Ho, la nomo de la konsulo estas tiel bona, ke gxi povas porti tion
kaj ankaux pli.

KONSULO BERNICK Ne nun; gxuste en tiu cxi tempo mi bezonas cxiun estimon kaj bonvolon, kiun povas montri al mi miaj kunurbanoj. Mi havas en preparo grandan entreprenon, kiel vi eble auxdis; sed se sukcesigxas al malbonvolemaj homoj skui la nepran fidon al mia persono, tio povos okazigi al mi la plej grandajn malfacilajxojn. Tial mi volas por kiu ajn prezo eviti tiujn malicajn kaj kalumniantajn gazetskribajxojn, kaj tial mi fiksis la datolimon al postmorgaux.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Sinjoro konsulo, Vi povus same bone fiksi la daton al hodiaux
posttagmeze.

KONSULO BERNICK
Vi aludas ke mi postulas neeblecon?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Jes, kun tiu laboristaro, kiun ni nun havas --

KONSULO BERNICK
Bone, bone; -- do ni devas sercxi aliloke.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Cxu Vi vere volas maldungi ankoraux pliajn el la malnovaj laboristoj?

KONSULO BERNICK
Ne, pri tio mi ne pensas.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Cxar mi certe kredas, ke tio metus malbonan sangon kaj en la urbo kaj
en la gazetoj, se Vi tion farus.

KONSULO BERNICK
Eble, kaj tial mi tion ne faros. Sed se "Indian Girl" ne estos kvite
vojagxpreta postmorgaux, mi maldungos Vin.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE (kun ekskuo) Mi! (Li ridas) Nun Vi sxercas, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK
Pri tio Vi ne fidu.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Vi povus pensi pri maldungo de mi? Mi, kies patro kaj avo estis en la servo de la sxipfarejo cxiujn siajn vivotagojn, kaj same pri mi --

KONSULO BERNICK
Kiu nun devigas min al tio?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Vi postulas neeblecon, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK
Ho, bona volo ne konas neeblecon. Jes aux ne; respondu definite, aux
Vi havas Vian maldungon surloke.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE (pasxon pli proksimen) Sinjoro konsulo, cxu Vi vere pripensis, kion signifas maldungi malnovan laboriston. Vi pensas ke li devas sercxi por trovi ion alian? Nu ja, tion li ja povas; sed cxu estas per tio farite? Vi devus iam esti en la domo de tia maldungita laboristo la vesperon kiam li venas hejmen kaj metas la ilarkeston interne de la pordo.

KONSULO BERNICK
Cxu vi opinias, ke mi maldungas Vin kun senzorga koro? Cxu mi ne
cxiam estis bona mastro?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Tiel ju pli malbone, sinjoro konsulo. Gxuste tial tiuj hejme ne volas kulpigi Vin; ili ne diros ion al mi, cxar tion ili ne kuragxas; sed ili rigardos min, kiam mi tion ne rimarkas, kaj pensos tiel: certe estas merite. Jenon Vi vidos -- tion mi ne povas elteni. Tia simpla viro kia mi estas, mi tamen estas konsiderata kiel la unua inter la miaj. Mia modesta hejmo ankaux estas eta socio, sinjoro konsulo. Tiun etan socion mi povis apogi kaj subteni, cxar mia edzino fidis min, kaj cxar miaj infanoj fidis min. Kaj nun cxio ruinigxos.

KONSULO BERNICK Jes, se ne povas esti alie, la minoro devas fali por la majxoro; la specialajxo estu je la nomo de Dio oferata por la gxereralajxo. Iun alian respondon mi ne scias doni al Vi, kaj alimaniere ne okazas en tiu cxi mondo. Sed Vi estas obstina viro, Auxne! Vi kontrauxstaras min, ne cxar Vi nenion alian povas, sed cxar Vi ne volas realigi la superecon de masxinoj kontraux la manforto.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Kaj Vi persistas je tio, sinjoro konsulo, cxar Vi scias, ke se Vi forcxasas min, Vi almenaux pruvis por la gazetaro Vian bonan volon.

KONSULO BERNICK Kaj ja se tiel estus? Vi ja auxdas, kiom tio gravas por mi, -- aux ekhavi la gazetaron sur la nukon aux bonvoligi gxin por mi en la momento, kiam mi laboras por granda afero por progresigi la komunan bonon. Kio do? Cxu mi povas agi alimaniere ol mi faras? Mi povas diri al Vi, ke cxi tie estas demando cxu subteni Vian hejmon, kiel Vi esprimas Vin, aux eble teni centojn da novaj hejmoj malsupre, centojn da hejmoj, kiuj neniam povos fondigxi, neniam ricevos fumantan tubon, se mi ne sukcesos realigi, tion por kio mi nun laboras. Tial mi donis al Vi la elekton.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Jes, cxar tiel estas, mi ne havas plian kontrauxdiron.

KONSULO BERNICK Hm --; Mia kara Auxne, vere cxagrenigas min ke ni devas disigxi.

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
Ni ne disigxos, sinjoro konsulo.

KONSULO BERNICK
Kiel?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE Ankaux simpla viro havas ion por defendi en la mondo.

KONSULO BERNICK Nu do, nu do; -- kaj vi do opinias, ke vi kuragxas promesi --?

SXIPKONSTRUISTO AUXNE
"Indian Girl" kvitigxos por forvelo postmorgaux. (Li salutas kaj
eliras dekstre.)

KONSULO BERNICK
Aha, jen mi ekmastris tiun obstinulon. Tio estas por mi bona
auxguro --

(Hilmar Tonnesen, kun cigaro en la busxo, venas tra la gxardena pordego.)

HILMAR TONNESEN (sur la gxardena sxtuparo) Bonan tagon, Betty! Bonan tagon, Bernick!

SINJORINO BERNICK
Bonan tagon.

HILMAR TONNESEN
Nu, vi ploris, mi vidas. Vi sekve scias?

SINJORINO BERNICK
Kion mi scias?

HILMAR TONNESEN
Ke la skandalo vigle evoluas? Uf!

KONSULO BERNICK
Kion tio signifas?

HILMAR TONNESEN
(envenas) Jes, la du usonanoj cxirkauxiras en la stratoj, kaj montras
sin kune kun Dina Dorf.

SINJORINO BERNICK
(postsekvas lin) Sed, Hilmar, cxu eblas --?

HILMAR TONNESEN Jes, bedauxrinde, estas pura vero. Lona ecx estis tiel senkonsidera krii post min; sed kompreneble mi sxajnigis ne auxdi.

KONSULO BERNICK
Kaj certe ne pasis nerimarkate.

HILMAR TONNESEN Ne, tion vi ja komprenas. La homoj staris trankvile postrigardante ilin. Aspekte onidiro kuris fulme tra la urbo, -- kiel fajro sur la prerioj. En cxiuj domoj homoj staris cxe la fenestroj atendante ke la aro pretermarsxu; kapon cxe kapo malantaux la kurtenoj -- uf! Jes, pardonu, Betty; mi diras uf; cxar tio cxi igas min nervoza; -- se tio dauxru, mi devas pripensi entrepreni iom longan vojagxon.

SINJORINO BERNICK Sed vi estus devinta paroli al li kaj admoni lin --

HILMAR TONNESEN Meze en la strato? Ne, vi devas pardoni. Sed ke tiu homo entute kuragxas aperi en la urbo! Nu, ni vidu cxu la gazetaro faros finon pri li; jes, pardonu, Betty; sed --

KONSULO BERNICK La gazetaro, vi diras? Cxu vi auxdis aludojn pri tiajxo?

HILMAR TONNESEN Jes, versxajne. Kiam mi foriris de vi hieraux vespere, mi pasxadis al la klubo pro mia malsano. Mi bone komprenis per la tuja silento, ke ili estis parolintaj pri la usonanoj. Kaj jen envenas la impertinenta redaktoro Hammer. Li gratulas min tute lauxte pri la hejmenveno de mia ricxa kuzo.

KONSULO BERNICK
Ricxa --?

HILMAR TONNESEN Jes, tiel li esprimis sin. Kompreneble mi mezure rigardis lin lauxmerite, kaj komprenigis al li, ke mi nenion scias pri la ricxeco de Johan Tonnesen. "Cxu?" li diras, "jen strangajxo; en usono oni kutime trabatas sin, kiam oni havas ion komence, kaj via kuzo ja ne transvojagxis senhava."

KONSULO BERNICK
Hm, faru nun al mi la servon --

SINJORINO BERNICK (maltrankvila) Jen, vi povas vidi, Karsten --

HILMAR TONNESEN Jes, mi almenaux havis sendorman nokton pro tiu persono. Kaj li tamen cxirkauxiras en la stratoj kun vizagxo kvazaux nenio gxenis lin. Kial li ne tuj malaperis? Estas ja netolereble kiel vivpersistaj iuj homoj estas.

SINJORINO BERNICK
Dio, Hilmar, kion vi diras?

HILMAR TONNESEN Ho, mi diras nenion. Sed jen li forsavas sin senvunde el fervojaj akcidentoj kaj de atakoj de kaliforniaj ursoj kaj de Nigrapied-Indianoj; ecx ne senskalpigita --. Uf, jen ili estas.

KONSULO BERNICK (rigardas laux la strato) Ankaux Olaf estas kun ili!

HILMAR TONNESEN Jes, kompreneble; ili volas ja memorigi al la homoj, ke ili apartenas al la plej altstara familio de la urbo. Vidu, jen venas cxiuj neniofarantoj el la apoteko por rigardi ilin kaj fari siajn rimarkojn. Tio vere ne estas por miaj nervoj; kiel viro sub tiaj cirkonstancoj kapablu teni la standardon de la ideo alta, tio --

KONSULO BERNICK
Ili iros rekte cxi tien. Auxdu nun, Betty, estas mia definitiva
deziro, ke vi montru al ili cxian afablecon.

SINJORINO BERNICK
Vi permesas, cxu, Karsten?

KONSULO BERNICK Jes certe; certe; kaj ankaux vi, Hilmar. Espereble ili ne restos longe; kaj kiam kune inter ni mem --; neniuj aludoj; neniel ni devas ilin ofendeti.

SINJORINO BERNICK
Ho, Karsten, kiel grandanima vi estas.

KONSULO BERNICK
Nu, nu, lasu tion.

SINJORINO BERNICK
Ho, ke mi danku vin; kaj pardonu, ke mi antauxe farigxis impeta.
Ho, vi ja havis cxian kauxzon por --

KONSULO BERNICK
Lasu, lasu, mi diras!

HILMAR TONNESEN
Uf!

(Johan Tonnesen kaj Dina, poste frauxlino Hessel kaj Olaf venas tra la gxardeno.)

FRAUXLINO HESSEL
Bonan tagon, bonan tagon. Vi karaj homoj.

JOHAN TONNESEN Nun ni cxirkauxiris por viziti la malnovajn ejojn, Karsten.

KONSULO BERNICK Jes, mi auxdas tion. Multaj sxangxoj; cxu ne?

FRAUXLINO HESSEL
Cxie la grandaj bonfaroj de konsulo Bernick. Ni vizitis la
establajxojn, kiujn vi donis al la urbo --

KONSULO BERNICK
Nu tie?

FRAUXLINO HESSEL "Donaco de Karsten Bernick", kiel skribigxis super la enirejo. Jes, vi certe estas la viro malantaux cxio en la loko.

JOHAN TONNESEN
Kaj belaj sxipoj vi ankaux havas. Mi renkontis la sxipestron de "La
Palmo", mia malnova amiko de la lernejo --

FRAUXLINO HESSEL Jes, kaj nova lernejo vi ankaux konstruigis; kaj ankaux la gas-kondukilo kaj la akvo-kondukilo farigxis dank' al vi, mi auxdas.

KONSULO BERNICK Nu, oni devas ja labori por la komunumo en kiu oni vivas.